قەدىمكى ئۇيغۇرلار قوللانغان ئىسىملار(ئەنسار)

نۆۋەتتىكى ئورنىڭىز:باشبەت > مەدەنىيەت > ئۆرۈپ ئادەت

ۋاقتى:2011-01-17

مەنبەسى: ئىزباسار تورى

ئاپتۇرى :ئىزباسار

يوللىغۇچى:

ساقلىۋېلىش

ئىسىملار _ مەنىسى

ئابا _ دادا ، ئاتا ، شۇنداقلا ئاپا ، ئانا دېگەن مەنىسىمۇ بار
ئابامبەگ _ ئەبەدىيلىك بەگ
ئابام ئۇلۇغ _ ئەبەدىيلىك ، مەڭگۈلۈك
ئابىنچۇ _ خۇشاللىق ، كۆڭۈلنى ئالغۇچى
ئابىنچۇ قاتىن _ كۆڭۈلنى ئالىدىغان خېنىم ، خانىش
ئابىنىق _ بەختلىك ، تىنچ
ئاتابېك _ ئوردا تەربىيىچىس ، تەربىيىچى
ئاتات _ تاي ، قۇلان
ئاتاش _ ئاتەش ، ئوت
ئاتاي _ بالا ، باچكا
ئاتلىغ _ ئابرويلۇق ، ئاتالغان ، مەشھۇر ، باشلىق
ئاتىش _ ئېتىشماق
ئاتمىش قارا _ ئاتمىش : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
ئاتىم _ مەرگەن
ئاچارى _ ھەزرەت ، ئۇستاز
ئاچۇق _ ئوچۇق
ئاچىق _ چوڭ ئاكا
ئادام توغرۇل _ توغرۇل ( بىر خىل يىرتقۇچ قۇش )دەك چىۋەر ئادەم
ئادايۇ _ ئېزىز ، قىممەتلىك
ئادۇغ ( ئادىغ ) _ ئېيىق
ئارا بۇغا _ ئوتتۇرا ھال بۇغا
ئارتۇق _ ئارتۇق ، ئېشىپ كەتكەن ، جىق ، نۇرغۇن
ئارتۇن _ زىرە ( ئۆسۈملۈك )
ئارسلان _ شىر بالىسى
ئارغۇ _ ئىككى تاغ ئارىسى
ئارغۇن _ ئارغىماق
ئارقار _ ياۋا قوي
ئارقۇ _ باھالىق ، قىممەتلىك
ئارقىش _ كارۋان باشلىقى ، خەۋەرچى
ئارىش _ تازا ، پاك ، پاكىز
ئارىغ _ پاكىز ، ساپ
ئازغىر ( ئادغىر ) _ ئايغىر
ئازۇق _ ئوزۇق ، يېمەكلىك
ئازۇقلۇغ _ ئوزۇقلۇقى بار ئادەم
ئازىغ _ ھوشيار كىشى
ئاژۇن _ دۇنيا ، دەۋر
ئاسغۇ _ مارجان ( بويۇنغا ئاسىدىغان )
ئاسىغ _ نەپ ، پايدا ، مەنپەئەت
ئاسقىن _ ئېسىل ، ئالىيجاناب
ئاشان _ ھۈرمەتلەن ، غىزالان
ئاشان توغرۇل _ توغرۇلدەك غىزالان
ئاشتال _ كەنجى ئوغۇل
ئاشاي _ غايە ، مەقسەت
ئاغارلاغ _ ھۈرمەتكە لايىق ، شەرەپلىك ، ئۇلۇغ
ئاغۇش _ ئۇرۇق ، جەمەت
ئاغىر _ قەدىرلىك ، ئېزىز ، شەرەپلىك ، ئۇلۇغ
ئاقاش _ ئاكا ، ئاكاش
ئاقى _ مەردانە ، جەسۇر ، مەرد
ئاقخان _ ئاق : ئىسمى ، خان : قوشۇمچىسى
ئالپ _ جەسۇر ، باتۇر ، قەھرىمان
ئالپ ئايا _ ئەڭ ياخشى قەھرىمان
ئالپ ئاتا ( ئەلپەتتا ) _ باتۇر ئاتا
ئالپ ئەرتۇڭا _ قاپلاندەك باتۇر ئەر
ئالپ تېكىن _ باتۇر شاھزادە
ئالپاغۇت _ يېڭىلمەس قەھرىمان ، تاغ يۈرەك باتۇر
ئالتۇن _ (1) ئالتۇن ، (2) زۆھرە يۇلتۇزىنىڭ ئىسمى
ئالتۇن قارا : ئالتۇن : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
ئالقا _ مەدھىيىلىمەك
ئالقىش _ بەخت ، خۇشاللىق ، تەنتەنە
ئامساق _ ھەۋەس
ئامۇل _ تەمكىن ، ئېغىر – بېسىق
ئاناچ _ ئۆزىنىڭ زېرەكلىكى بىلەن ھەممىگە ئانىدەك تۇيۇلىدىغان قىز
ئانۇغ _ ئۈمىد ، ئارزۇ
ئاي _ ئاسماندىكى ئاي
ئايۇق _ ئايىغۇچى ، قوغدىغۇچى
ئايكۈن _ ئاي ۋە كۈن
ئاي سىلىگ _ ئايدەك پاك
ئايخان _ ئايدەك خان
ئايتەڭرى _ تەڭرى : ئىسمى ، ئاي : سۈپىتى
ئاي تۇغمىش _ ئايدىن تۇغۇلغان
ئايتولدى _ ئايدەك تولغان
ئاي چەچەك _ ئايدەك چىرايلىق ( قىز )
ئەدگۈ ( ئەزگۈ ) _ ياخشى ، ئېسىل ، چىرايلىق
ئەرەن _ يىگىت ، ئەركەك ، ئەر
ئەر بۇقا _ بۇقىدەك كۈچلۈك ئەر
ئەردەم _ ئەدەب ، ئەخلاق ، پەزىلەت
ئەردەنى _ گۆھەر ، مەرۋايىت ، ئۈنچە
ئەردەنى قاتىن _ گۆھەر خېنىم
ئەرك _ ئەركىنلىك ، سەلتەنەت
ئەركەچ _ تېكە
ئەسەن _ ئېسەن ، ساق – سالامەت
ئەسەن قارا _ بۈيۈك ساقلىق ، كاتتا ئېسەنلىك
ئەكە _ ئۇكا ، سىڭىل
ئەلكۈن _ خەلق ، قەبىلە
ئەۋلىك _ خوجايىن ، ئۆيلۈك ، ئۆي ئىگىسى
بابا _ بوۋا ، ئاتا
باخشى ( باقشى ) _ ئۆگەتكۈچى ، موللا ، ئۇستاز ، دوختۇر
بادۇر _ ئۆلچەن
بارچا تۇرمىش _ ھەممىسى تۇرغان ، ھەممىسى تەل
بارچا تۇغمىش _ ھەممىسى تۇغقان
بارس _ يولۋاس
بارغۇت _ قەبىلە نامى
بارغۇت كۈن _ بارغۇت : ئىسمى ، كۈن : سۈپىتى
بارلىغ _ باي ئادەم
بارمان _ دۆلەتمەن
باسا تەمۈر _ تەمۈر ( تۆمۈر ) : ئىسمى ، باسا ( ياردەم ) : سۈپىتى
باسمىل _ قەبىلە نامى
بارسغان _ يولۋاستەك خان
باسۇت _ ياردەمچى ، يۆلىگۈچى
باشلاغ _ باشلىغۇچى ، باشلىق
باقلان _ پاقلان
بالتۇ _ پالتا
بالىغ _ (1) شەھەر ، قەلئە ، (2) بېلىق
باياغۇت _ دۆلەتمەن ، باي
باي تەمۈر _ تەمۈر : ئىسمى ، باي : سۈپىتى
بەدۈك _ بۈيۈك ، كاتتا ، يۈكسەك
بەرك _ كۈچلۈك ، ساغلام
بەكرىش _ مۇستەھكەم
بەكتۇر _ چىڭ تۇر
بەگ _ بەگ ، خان ، شاھزادە ، ئەركەك ، ئەر
بەگى _ بەگدەك
بەگ ئارسلان _ ئارسلاندەك ئەر
بەگ بۇقا _ بۇقىدەك كۈچلۈك ئەر
بەگلەن _ بەگ بول ، بەگدەك بول ، قابىل ئەر بولۇپ چىق
بەگتاش _ تاشتەك مۇستەھكەم ئەر
بەگ تەمۈر _ تۆمۈردەك بەگ ، تۆمۈردەك ئەر
بەگلىك _ بەگ ئەۋلادى ، ئالىيجاناب
بەگ تۇتۇق _ مەرتىۋىلىك ئەر
بەگ تۇرمىش _ بەگدەك تۇرغان
بوتۇق _ بوتىلاق
بۇرخان قۇلى _ بۇدداھنىڭ قۇلى
بۇغۇغ _ ئالىم ، دانىشمەن
بۇرسلان _ قاپلان
بۆرە تېگىن _ بۆرىدەك باتۇر شاھزادە
بۇزاغۇ _ موزاي
بۇغرا _ ئەركەك تۆگە
بوغۇ _ بۇغا
بۇقا _ بۇقا
بۇقاخان _ بۇقىدەك كۈچلۈك خان
بۇلاق _ (1) بۇلاق ، (2) قەبىلە نامى ، (3) ئېقىن دەريا
بۇلان _ بىر خىل ھايۋان ئىسمى
بۇيان _ ساۋاب ، بەخت ، ياخشىلىق
بۇيان قار _ بەخت ياغدۇرغۇچى قار
بۇيرۇق _ ئەمەلدار
بۆكە ( بۇكا ) _ (1) جەسۇر ، پالۋان ، باتۇر ، (2) ئەجدىھا ، ياۋۇز
بۆكەخان _ باتۇر ، پالۋان خان
بۆگۈ _ بىلىملىك ، ئەقىللىق
بۆگۈ بىلگە _ ئەقىللىق ئالىم
بۆگۈ خان _ دانىشمەن خان
بۆگۈش _ ئەقىلدار ، دانىشمەن
بىكە _ خېنىم
بىگۇ _ ئەقىللىق
بىلگە _ ئالىم ، دانىشمەن ، بىلىملىك
بىلگە بەگ _ دانىشمەن بەگ
بىلگە قاغان _ دانىشمەن خان
بىلگە تۇتۇق _ بىلىملىك ، مەرتىۋىلىك ، ئىدارە قىلغۇچى بەگ
بىلگە ئەر _ بىلىملىك ئەر
بىلگە قاتىن _ بىلىملىك مەلىكە
تابدۇ _ تاپار
تاردۇش _ مەرتىۋە ، دەرىجە
تارىقچى بەگ _ دېھقان يىگىت
تاڭسۇق _ نەپىس ، قىممەتلىك ، كەم ئۇچرايدىغان
تارخان _ خان ، بەگ
تاش _ تاشتەك مۇستەھكەم
تايۇق _ تۇيغۇن ، زېرەك
تايانغۇ _ تايىنىدىغان ، ئىشىنىدىغان
تايانچ _ تىرەك ، يۆلەك
تەركەن _ خاقان ، پادىشاھ ، ۋىلايەت ھۆكۈمدارى
تەكىش _ ھەر نەرسىنىڭ ئاخىرى
تەگىن ( تىگىن ، تېكىن ) _ (1) قۇل ، (2) شاھزادە
تەگىن ئۈگە _ بىلىملىك شاھزادە
تەمۈر _ تۆمۈر
تەمۈر بۇقا _ تۆمۈردەك بۇقا
تەڭىز _ دېڭىز
تەڭىزخان _ دېڭىزخان
تەڭرى _ تەڭرى ، ئىلاھ ، ئاسمان
تەڭىرلى _ تەڭرىلىك ، خۇداگۇي ، مۆئمىن
تەڭرى تۇغمىش _ تەڭرى تۇغقان
تەڭرىدە بولمىش _ تەڭرى ياراتقان
توزۇن _ كېلىپ چىقىشى ياخشى ، ئېسىل ، ئوچۇق – يورۇق
تورۇم _ بۇتا ( ھايۋان ئىسمى )
تورۇمتاي _ بىر خىل يىرتقۇچ قۇشنىڭ ئىسمى
توسۇن _ مىنىلمىگەن ئات
توغرۇل _ بىر خىل يىرتقۇچ قۇش
توقىش _ جەڭ ، ئۇرۇش ، توقۇنۇش
تولۇن _ تولغان ، تولۇق ، يېتىلگەن ، پۈتۈن
تويزۇن _ يېزا ئاقساقىلى
تويىن _ راھىب
تويىن قۇلى _ راھىبنىڭ قۇلى
تۇتۇق _ (1) مەرتىۋە ، (2) ئىدارە قىلغۇچى
تۇتۇق ئەر _ (1) مەرتىۋىلىك ئەر ، (2) ئىدارە قىلغۇچى بەگ
تۇتۇش _ كايىماق ، قاتتىق سۆزلىمەك
تۇدۇش _ ئۇرۇش ، سوقۇش
تۇدۇڭ _ باشلىق
تۇرمىش _ تۇرغان ( ئورنىدىن تۇرغان )
تۇغمىش _ تۇغۇلغان ، ئەۋلاد
تۇڭا _ قاپلان جىنسىدىن بىر ھايۋان
تۇڭاخان _ قاپلاندەك خان
تۆلىك _ جاسارەت ، غەيرەت
تۈركان قاتىن _ تۈرك خانىشى
تۈزمىش _ تۈزۈلگەن ، توغرا ، قۇسۇرسىز
تۈزۈن – تۈزۈتلۈك ، كەمتەر ، مۇلايىم
تېتىك _ تېتىك ، جانلىق ، ماھىر
تىگىن بەگ _ شاھزادە يىگىت
چاغرى _ (1) لاچىن ، (2) بۈركۈت
چاغرى بەگ _ بۈركۈتتەك ئەر
چاۋىش _ يول ، تەدبىر ، تەدبىرچى
چەبەر _ چېۋەر ، قابىل
چەچەك ( چېچەك ) _ گۈل ، غۇنچە ، چېچەك
چوغلۇق _ (1) نۇرلۇق ، ئىسسىق ، (2) بىر خىل گۈل ئىسمى
چوبەن _ چوپان ، پادىچى
چىگىل _ تۈركىي قەبىلىلەرنىڭ بىرى
چىگىل ئارسلان _ چىگىللارنىڭ ئارسلانى
خان _ (1) خان ، ھۆكۈمدار ، (2) قان
خانبابا _ خاندەك ئاتا
راتنا _ ئۈنچە ، گۆھەر
راتنا قار _ ئۈنچىدەك قار
زەمۇران _ زۇمرەد
ساچۇ _ چۇچا ( ياغلىق چۇچىسى )
سارسال _ سۆسەر ( بىر خىل ھايۋان )
سارمۇساق _ سامساق
سارىغ _ سېرىق رەڭ
سارىغ خان _ سارىغ : ئىسمى ، خان : سۈپىتى
ساغۇن _ قارلۇق قەبىلىسىنىڭ چوڭلىرىغا بېرىلىدىغان ئۇنۋان
سالچۇق _ قەبىلە نامى
سانگۈن ( سەنگۈن ، سانغۇن ) _ سەركەردە ، قوماندان
سانمىش _ سانالغان
ساۋ _ شۆھرەت ، خەۋەر
سەۋۈگ _ سۆيگۈ
سەۋىگ _ ئەزىز
سەۋىگلى _ سۆيۈملۈك
سەۋىنچ _ شادلىق
سوغۇن _ تاغ تېكىسى
سۇنغۇش _ نەيزىۋازلىق
سۇقاق _ بۆكەن ( ھايۋان ئىسمى )
سۇڭقۇر _ شۇڭقار
سۆڭو _ خەنجەر ، نەيزە
سۈپۈرگۈ _ سۈپۈرگە
سىم _ كۈمۈش
سىلىگ _ سىلىق ، پاكىز ، زېرەك ، مۇلايىم
سىلىغ _ سىلىق ، مۇلايىم
سىنان _ سىنالغان
قابان _ تاۋاق
قاپان _ قاۋان
قاپلان _ يولۋاس
قاتمىش _ قاتقان ، مۇستەھكەم ، چىڭ
قاچڭار _ توشقان
قارا _ (1) قارا رەڭ ، (2) پۇقرا ، خەلق ، مىللەت ، (3) ئۇلۇغ ، كاتتا ، چوڭ
قاراخان _ پۇقرانىڭ خانى ، ئۇلۇغ خان
قارا باقشى _ چوڭ ئۇستاز
قارا بۇغا _ چوڭ بۇغا
قارا تەمۈر _ تەمۈر : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
قارا تويىن _ چوڭ راھىب
قارا قۇش _ بىر خىل چوڭ قۇش
قارۇغچى _ مۇھاپىزەتچى
قارغىلاچ _ قارلىغاچ
قارلۇق _ ئۇيغۇر قەبىلىلىرىدىن بىرى
قاسۇق _ مىق
قاغان _ خاقان ، خان ، پادىشاھ
قانتۇرمىش _ قاندۇرغان ، رازى قىلغان
قاۋۇش _ كېلىشمەك ، ئۇيۇشماق
قاۋشۇت _ كېلىشتۈر ، ئۇيۇشتۇر
قاي _ قەبىلە نامى
قاياق _ قايماق
قەدىر _ قەيسەر ، كەسكىن
قەيسەر _ رۇم شاھلىرىنىڭ ئۇنۋانى
قورۇمچى ئوغۇل _ چوڭ ئوغۇل
قوزى _ (1) قوزا ، (2) سۆيۈملۈك
قۇرسۇز _ يۈز – ئابروي ، سالاپەت
قۇنشى _ قوشنا
قۇت _ بەخت ، دۆلەت
قۇتادمىش _ بەخت كەلتۈرگەن
قۇتلۇغ _ قۇتلۇق ، بەختلىك
قۇتلۇغ بەگ _ بەختلىك ئەر
قۇتلۇغ بۇغا _ بۇغا : ئىسمى ، قۇتلۇغ : سۈپىتى
قۇتلۇغ بۇقا _ بۇقا : ئىسمى ، قۇتلۇغ : سۈپىتى
قۇتلۇغ بىلگە قاغان _ بەختلىك ، دانىشمەن پادىشاھ
قۇتلۇغ تىگىن _ بەختلىك شاھزادە
قۇتلۇغ تەڭرى _ بەخت بەرگۈچى تەڭرى
قۇتلۇغ تەمۈر : تەمۈر : ئىسمى ، قۇتلۇغ : سۈپىتى
قۇتلۇغ تۇرمىش _ بەختلىك تۇرغان ، خۇشال تۇرغان
قۇتلۇغ ئوغۇل _ بەختلىك ئوغۇل
قۇتغان _ بەختلىك ، بەخت تاپقان
قۇرتۇلمىش _ قۇتۇلغان ، يەڭگىللىگەن
قۇشتر _ مۇئەللىم ، ئۇستاز
قوغۇرسۇ _ ئۇيغۇر قەبىلىلىرىن بىرى
قوغۇرسۇ ئالتۇن _ ئالتۇن : ئىسمى ، قوغۇرسۇ : سۈپىتى
قۇلان _ قۇلان ( ياۋا ئېشەك )
قۇلۇن _ قۇلۇن ( ھايۋان ئىسمى )
قۇلۇن قارا _ قارا رەڭلىك قۇلۇن
قۇنتۇز ( قۇندۇز ) _ قۇندۇز ( بىر خىل ھايۋان ئىسمى )
قۇنچۇي ( خۇنچۇي ) _ مەلىكە
قىرا _ ئېتىز
قىرچەچەك _ قىردا ئۆسكەن گۈل
قىز _ قىز بالا ، قىزچاق
قىنىم _ جەسۇر
قىيىمتۇ _ ھۇشيار
كەنچ ( كەنج ) _ كەنجى ، كىچىك ، كېيىنكى ، ئاخىرقى
كەنچ تۇغمىش _ كېيىن تۇغۇلغان
كەنچ ئوغلان _ كەنجى ئوغۇل
كۆركلۈگ _ كۆركەم ، چىرايلىق
كۆزۈن _ كۈچ ، قۇۋۋەت
كۆل _ كۆل ، دېڭىز
كۆلتىگىن _ ئەقلى كۆلدەك شاھزادە
كۆۋشەك _ گۈزەل ، چىرايلىق ، يۇمشاق
كۈچ تەمۈر _ تەمۈر : ئىسمى ، كۈچ ( كۈچلۈك ) : سۈپىتى
كۈچ تىگىن : كۈچلۈك شاھزادە
كۈچلۈگ _ كۈچلۈك ، قۇدرەتلىك
كۈسەمىش _ ئارزۇ قىلغان
كۈسەن _ كۇچارنىڭ قەدىمكى نامى
كۈسەنچ _ ئارزۇ ، تىلەك
كۈگەلىك _ مۇقەددەس ، مەشھۇر
كۈلچىرە _ خۇش چىراي
كۈل بىلگە قاغان _ بىلىملىك ، ماختاشقا لايىق خان
كۈل قاغان _ خۇش چىراي خان
كۈمۈش تىگىن _ تېنى كۈمۈشتەك ئاق شاھزادە
كۇرشاد _ قەدىمكى ئۇيغۇر شاھزادىسىنىڭ ئىسمى
كۇشان _ قەدىمكى ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ نامى
كۈن _ كۈن ، قۇياش ، شەرق
كۈنخان _ كۈندەك خان
كۈن بەرمىش _ كۈن بەرگەن ، بەختكە ئېرىشتۈرگەن
كۈنتۇغدى _ كۈن چىقتى
كۈن تەڭرى _ كۈندەك تەڭرى
كۈن سىلىگ _ كۈندەك ئىللىق
كىشى _ ئۇستاز
كىشى قارا _ چوڭ ئۇستاز
لاچىن _ لاچىن ، بۈركۈت
مەڭۈ تەمۈر _ ئەبەدىي تۆمۈردەك مۇستەھكەم
مەڭلىگ ( مەڭلىك ) _ (1) بەلگىلىك ، (2) مەڭلىك ، (3) بەختلىك ، خۇشال
مەڭلىگ سەنگۈن _ قۇتلۇق باتۇر
مۇڭسۇز _ غەم – قايغۇسىز ، خاتىرجەم
مىڭ تەمۈر _ مىڭ : ئىسمى ، تەمۈر : سۈپىتى
مىڭ قارا _ مىڭ : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
نوم قۇلى _ دىن قۇلى
نىكۇ _ ياخشى
ئوتاچى _ تېۋىپ ، دورىگەر
ئوردۇبەگ _ ئوردىدا خىزمەت قىلغۇچى بەگ
ئوزمىش _ قۇتۇلغان ، نىجاد تاپقان
ئوغلان _ ئوغۇل بالا ، ئەزىمەت
ئوغلاغۇ قاتىن _ دۆلەتمەن خوتۇن
ئوغۇز _ (1) ئوغۇز سۈتى ، (2) تۈرك قەبىلىلىرىنىڭ بىرىنىڭ نامى
ئوغۇل _ ئوغۇل بالا
ئوغۇل تىگىن _ ئوغۇلدەك شاھزادە
ئۇتار _ ئۇتۇپ چىقىدۇ
ئۇتۇش _ يەڭگۈچى ، ئۇتقان
ئۇچقۇر _ بىلىملىك كىشى
ئۇدغۇرمىش _ ئۇيۇشقان ، غەلىبە قىلغان
ئۇدمىش _ شەپقەتلىك
ئۇز _ چىرايلىق ، گۈزەل
ئۇسۇق _ ئۇسسىغان
ئۇسۇن _ ئۇزۇن ، ئۇزاق
ئۇغراق _ ئارزۇ ، نىيەت
ئۇلۇغ _ ئۇلۇغ ، كاتتا ، چوڭ
ئۇلۇغ بەگ _ ئۇلۇغ ئەر
ئۇلۇغ خان _ ئۇلۇغ پادىشاھ ، كاتتا خان
ئوماي _ (1) بىر خىل ھايۋان ئىسمى ، (2) يولداش ، ھەمراھ ، (3) تەڭرى
ئۇمۇن _ ئۈمىد
ئۇئىغۇر _ ئۇيغۇر
ئۆتەمىش _ ئۆتكۈر ، ئۈزۈپ ماڭغۇچى
ئۆتكۈر _ ئىتتىك ، تېز ، كەسكىن
ئۆتكۈرمىش _ ئۆتكۈرلەشكەن
ئۆتۈنچ تەمۈر _ تەمۈر : ئىسمى ، ئۆتۈنچ ( قەرزدار ) : سۈپىتى
ئۆكۈش قارا _ ئۆكۈش ( يىلقا ) : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
ئۆگرۈنچ _ خۇشاللىق ، شادلىق
ئىدىقۇت _ مۇقەددەس بەخت
ئىسىگ تارخان _ مۇلايىم خان
ئىش بۇغا _ بۇغا : ئىسمى ، ئىش ( دوست ) : سۈپىتى
ئىش قارا _ ئىش ( چاچ ئۆرۈمى ) : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
ئىل _ ھۆكۈمدار ، مەملىكەت ، دۆلەت ، خەلق
ئىل ئاشمىش _ ھۆكۈمدارلىقتا يۈكسەك
ئىل ئالمىش _ دۆلەت ئالغان
ئىل ئەتمىش _ دۆلەت قۇرغان ، ئەلنى ئىدارە قىلغان
ئىل ئەتمىش بىلگە قاغان _ ئەلنى ئىدارە قىلغان دانىشمەن خان
ئىل ئەردەم _ (1) خەلقپەرۋەر ، (2) دۆلەتنىڭ ئەدەب ، ئەخلاقى
ئىل بۇغا _ بۇغا : ئىسمى ، ئىل : سۈپىتى
ئىل تەمۈر _ تەمۈر : ئىسمى ، ئىل : سۈپىتى
ئىل تۇتمىش _ دۆلەتنى تۇتۇپ تۇرغۇچى
ئىل تۈزمىش _ ئەلنى تۈزگۈچى
ئىل قۇتادمىش _ ئەلنى بەختىيار قىلغان
ئىل ئۈگەسى _ دۆلەتنىڭ دانىشمىنى ، ئەلنىڭ ئۇستازى
ئىل ئىككەرمىش _ ئەلنى ئىدارە قىلغان ، دۆلەتنى قۇدرەت تاپقۇزغان
ئىل ئىنانچ _ دۆلەتنىڭ ئۈمىدى ، ئەل ئىشىنىدىغان
ئىل ئىنانچ تىرەك _ دۆلەتنىڭ ئىشەنچلىك تىرىكى
ئىل يىغمىش تەڭرىم _ ئەلنى توپلىغان تەڭرىم ( پادىشاھىم )
ئىلىكتا _ يەر ئىگىسى
ئىلىگ ( ئىلىك ) _ (1) خان ، خاقان ، (2) ئەل ، قۇل ، (3) ھۆكۈمدار
ئىلىگ بەگ _ (1) شاھزادە ، (2) ھۆكۈمدار بەگ ، (3) خان
ئىلىگ قان _ پادىشاھ
ئىلچى _ ئەلچى
ئىلچى قارا _ كاتتا ئەلچى
ئىنىگە _ ھىڭگان تۆگە
ئىنىك _ ئۇكا
ئىناق قۇلى _ دوستلۇق قۇلى
ئىنانچ _ (1) ئىشەنچ ، ئىشەنچلىك ، (2) ۋەزىر
ئىنانچ بۇيرۇق _ ئىشەنچلىك ئەمەلدار
ئىنال _ ئانىسى ئېسىلزادە ، ئاتىسى ئاددىي خەلقتىن بولغان كىشى
ياپغۇ _ بىر خىل ئۇنۋان نامى
ياچانقىر _ ئۇياتچان ، ھايالىق
ياراغ ( ياراق ) _ قورال
ياران _ دوست ، ھەمراھ
يارۇغلۇ _ ئوتلۇق ، نۇرلۇق
يارۇق _ يورۇقلۇق ، يورۇق
يارىچى _ ياردەمچى
ياشقان _ ياش يىگىت
ياغما _ تۈرك قەبىلىلىرىدىن بىرىنىڭ نامى
يانداق _ يانتاق
ياغان _ پىل
يەتمىش قارا _ يەتمىش : ئىسمى ، قارا : سۈپىتى
يۇرتۇغ _ ھەمراھ
يوللۇغ تىگىن _ يولى بار شاھزادە
يىدلاغ _ خۇشپۇراق

تەۋسىيەلەر

لوپنۇرلۇقل	ھېيتگاھ جا	ئۇيغۇرلارن
ئوغلاق تار	ئۇيغۇر ئەر	گۇشلۇك ئەب
قەشقەر بېز	ئاچچىق چۈچ	خەتتاتلىق
قۇمۇل ئۇيغ	ئۇيغۇرلارن	تونۇر كاۋى

كۆپ كۆرۈلگىنى

ئەڭ يېڭى مەزمۇن

تور بېكتىمىزگە يوللانغان ھەرقانداق فىلىم ، ناخشا- مۇزىكا ۋە رەسىملەر توردىن ئېلىنغان ئەگەر نەشىر ھوقۇقىغا دەخلى يەتكەن مەزمۇنلار بولسا دەرھال بىز بىلەن ئالاقىلىشىڭ !بىز تىز سۈرئەتتە توربېكىتىمىزدىن ئۈچۈرۋېتىمىز!
شىنجاڭ ئىزباسار تور بىكىتى
© 2006-2010 新疆蓝天网络科技有限公司
مۇلازىمەت تىلفۇنى : 8371111-0991
新ICP备10002535号-2

100383244